இந்தியா ஒரு தேசமல்ல. பலதேசங்களைக் (nations) கொண்டது. இது ஓர்
துணைக்கண்டமுமல்ல. ஐரோப்பா போன்று ஒரு முழுக்கண்டம், ஐரோப்பாவின் வரலாறு
போன்றுதான் இந்தியவரலாறும் அமைந்துள்ளது. ஐரோப்பா முழுவதும் ஒத்தஇனம்.
இந்தியாவில் ஆரியர், திராவிடர், மங்கோலியர் என வேறுபட்ட இனங்கள். ஐரோப்பா
முழுவதும் பலதேசமக்கள். ஆனால் ஒத்தநிறம், தோற்றம், கலாச்சாரம் கொண்டவர்கள்,
இந்தியாவிலோ மக்களின் நிறம், தோற்றம், கலாச்சாரம் வேறுபட்ட அம்சங்களைக்
கொண்டவை. ஐரோப்பா முழுவதும் ஒரே மதம், கிறித்துவம். இஸ்லாமியர் வருகைக்கு
முன் இந்தியாவில் மதம் என ஒன்று இருந்ததில்லை . இன்று பௌத்தம், இந்துமதம்,
இஸ்லாம், கிறித்துவம், சீக்கியம், ஜாராஸ்ட்ரியம் (பார்சி) மதங்களைச்
சார்ந்தவர்களால், மதத்தால் வேறுபட்டிருக்கின்றனர்.
